چیدمان آشپزخانه مدرن؛ از مثلث کار تا اکسسوری لوکس

آشپزخانه مکانی است که معمولا هر روز ساعات زیادی را در آن سپری می کنیم. به همین دلیل باید در کنار توجه به زیبایی و اصالت آن، چیدمان را نیز به شکلی اصولی انجام دهیم. چیدمان آشپزخانه از این رو اهمیت دارد که می تواند در تجربه روزمره آشپزی و میزان خستگی ما تاثیر بگذارد.

در این مقاله از لوورسو قرار است با صفر تا صد اصول چیدمان وسایل آشپزخانه، انواع مدل های چیدمان، اشتباهات رایج و… آشنا شویم.

اصول کلی چیدمان آشپزخانه در یک نگاه

همه ما روزانه در آشپزخانه خود فعالیت هایی نظیر شستشو، آماده سازی و پختن غذا را انجام می دهیم. بر همین اساس، مهندسان و طراحان داخلی قانونی به اسم مثلث طلایی را طراحی کردند که مربوط به جایگاه قرارگیری سه وسیله پراستفاده آشپزخانه یعنی سینک ظرفشویی، اجاق گاز و یخچال می شود.

مثلث طلایی که به آن مثلث کار نیز می گویند، مطابق با مدل چیدمان آشپزخانه (مانند آشپزخانه ال شکل) طراحی و مورد استفاده قرار می گیرد. هدف این قانون این است که افراد کمترین میزان خستگی هنگام آشپزی یا سایر فعالیت ها را تجربه کنند و به تمام وسایل خیلی راحت دسترسی داشته باشند.

چیدمان یک آشپزخانه مدرن بهتر است به صورت زیر باشد:

• یخچال در محلی قرار بگیرد که دسترسی به آن آسان باشد.
• سینک در نزدیکی فضای آماده سازی مواد غذایی و فاصله مناسب از یخچال و گاز قرار گیرد.
• گاز در محلی باشد که تهویه مناسب صورت گیرد.
• مسیر رفت و آمد اعضای خانواده آشپزی را مختل نکند.
• فضای کافی برای آماده سازی غذا در اطراف سینک و اجاق گاز وجود داشته باشد.

قانون مثلث طلایی در چیدمان آشپزخانه چیست؟

در قانون مثلث طلایی (Work Triangle) یخچال، سینک و گاز به عنوان سه نقطه اصلی فعالیت در آشپزخانه در نظر گرفته می شوند که با اتصال فرضی این تجهیزات به هم، یک مثلث ایجاد می شود. هدف از چیدمان مثلثی آشپزخانه، این است که فاصله میان این سه نقطه به حدی باشد که افراد هنگام آشپزی مجبور به انجام کارهای اضافه نشوند. 

با این حال، مثلث کار یک قانون مطلق نیست؛ در آشپزخانه های امروزی که دارای جزیره، فر، ماکروفر یا وسایلی از این دست هستند، به جای در نظر گرفتن این قانون باید با رعایت اصول ارگونومی در آشپزخانه دکوراسیون را طراحی کرد.

فاصله استاندارد بین یخچال، سینک و گاز

فاصله یخچال و گاز به همراه سینک، باید به اندازه ای باشد که فضای کار کافی در اختیار افراد قرار بگیرد. قانون مثلث طلایی فاصله استاندارد را حدود ۱.۵ تا ۲ متر اعلام کرده است و توصیه می کند که مجموع اضلاع مثلث از حدود 7 متر بیشتر نشود. 

البته این اعداد به معنی آن نیست که باید این وسایل دقیقا در فاصله های یکسان از هم قرار بگیرند. برای مثال، ممکن است فاصله سینک تا یخچال کمی بیشتر از فاصله سینک تا گاز باشد؛ مهم این است که مسیر کلی کار منطقی و بدون مانع باشد. 

دلیل اهمیت مثلث کار در کاهش خستگی هنگام آشپزی

مهمترین دلیل رعایت مثلث کار، جلوگیری از فعالیت ها و کار های غیر ضروری هنگام آشپزی است که منجر به خستگی می شوند. به عنوان مثال، اگر فاصله یخچال شما تا سینک زیاد باشد، برای برداشتن و شست و شوی مواد غذایی درگیر رفت و آمد های مکرر می شوید؛ یا اگر فاصله سینک و گاز کمتر از حد استاندارد باشید، گرما و حرارت ناشی از آشپزی شما را خسته و اذیت می کند. بنابراین رعایت فاصله مناسب تجهیزات یا همان قانون مثلث طلایی، در تجربه روزمره شما از آشپزی تاثیر زیادی می گذارد.

همچنین مطالعات انجام شده در این زمینه نشان می دهند که چیدمان آشپزخانه می تواند بر رعایت بهداشت مواد غذایی نیز تاثیرگذار باشد. فاصله بیش از اندازه میان وسایل در نهایت به عادات غذایی اشتباه منجر خواهد شد.

انواع مدل های استاندارد چیدمان آشپزخانه

انتخاب مدل چیدمان آشپزخانه باید بر اساس نوع معماری و ابعاد فضا، میزان فضای مورد نیاز برای چیدن وسایل، ابعاد گاز و یخچال، تهویه و نورپردازی مناسب صورت گیرد. رایج ترین مدل های چیدمان آشپزخانه شامل مدل L شکل و U شکل، مدل کابینت آشپزخانه یک طرفه و چیدمان موازی هستند که در ادامه به توضیح هرکدام می پردازیم.

چیدمان آشپزخانه مدل L شکل

در آشپزخانه های ال شکل، کابینت ها روی دو دیوار عمود بر هم قرار می گیرند که این دیوار ها می توانند هم اندازه یا یکی بزرگ تر از دیگری باشد. این مدل یکی از بهترین گزینه ها برای آشپزخانه های کوچک تا متوسط است که با اضافه شدن به فضای نشیمن، خانه را بزرگ تر و دلباز تر نشان می دهند.

اگر چیدمان کابینت آشپزخانه شما L شکل است و قصد دارید حریم آشپزخانه را از نشیمن جدا کنید، می توانید این کار را به کمک یک جزیره یا میز ناهارخوری انجام دهید.

چیدمان آشپزخانه مدل U شکل

مدل U شکل از بهترین و جادارترین مدل های چیدمان آشپزخانه است که در آن کابینت ها روی سه دیوار چسبیده به هم قرار می گیرند. این سه دیوار از بالا ظاهری شبیه به حرف U انگلیسی ایجاد می کنند و مثلث طلایی در مرکز این چیدمان قرار دارد. 

 در نظر داشته باشید که حداقل فاصله بین دو دیوار روبروی هم، نباید کمتر از 152 سانتی متر باشد و فاصله کمتر از این مقدار دسترسی به وسایل و آشپزی را دشوار می کند. همچنین برای آن دسته از آشپزخانه هایی که نور محدودی دارند، اجرای این چیدمان می تواند فضا را بسته تر و تاریک تر نشان دهد. 

چیدمان ‎خطی و موازی برای فضاهای باریک

در چیدمان خطی یا تک دیواره، کابینت ها و تجهیزات اصلی در امتداد یک دیوار قرار می گیرند و قانون مثلث کار را نمی توان در این طراحی رعایت کرد. بهترین و امن ترین چیدمان برای سه عنصر مثلث طلایی این است که سینک ظرفشویی را در بین یخچال و گاز، با فاصله مناسب از یکدیگر نصب کنید. چیدمان خط مستقیم بیشتر برای خانه های آپارتمانی که آشپزخانه های کوچکی دارند، اجرا می شود.

چیدمان موازی برای آشپزخانه هایی مناسب است که فضای باریک اما کشیده ای دارند. در این مدل، کابینت ها و تجهیزات در دو ردیف روبروی هم قرار می گیرند و برخلاف چیدمان خطی، می توان به راحتی مثلث کار را پیاده سازی کرد. با این حال، فاصله بین دو ردیف کابینت باید به اندازه ای باشد که باز و بسته شدن درب کابینت ها و رفت و آمد بدون مشکل انجام شود.

نکته ای که باید در رابطه با چیدمان خطی و موازی رعایت کنید، رنگ کابینت است. از آنجا که این نوع چیدمان ها برای فضاهای باریک طراحی می شوند، استفاده از به روزترین رنگ کابینت، ظاهر آشپزخانه شما را لوکس و مدرن جلوه می دهد. بهترین رنگ برای آشپزخانه هایی با این شرایط، رنگ های روشن و خنثی هستند.

راهنمای چیدمان وسایل داخل کابینت ها و کشوها 

قرار دادن وسایل داخل کابینت ها و کشوها، یکی دیگر از مهم ترین مراحلی است که باید هنگام چیدمان کابینت آشپزخانه به آن توجه داشته باشید. کابینت های یک آشپزخانه برای کاربرد های متفاوتی نسبت به هم طراحی شدند، بنابراین برای استفاده بهینه از فضا باید بدانید که هر وسیله را در کدام قسمت قرار دهید. استفاده از نظم دهنده خارجی کشو کابینت با کیفیت خوبی که دارند حتما برای استفاده بهینه از فضای کشوها توصیه می شود. جدول زیر راهنمایی کلی از نحوه چیدن آشپزخانه ارائه می دهد:

نوع کابینت یا کشو	میزان دسترسی	مناسب برای
کشوی باریک زیر گاز	آسان	ابزار های آشپزی و ادویه
کشوی عمیق زیر گاز	آسان	سرویس قابلمه و ماهیتابه و سایر ظروف پرکاربرد آشپزی
کابینت های نزدیک به گاز	آسان	سرویس غذاخوری و ظروف روزمره
کابینت سوپرمارکتی	آسان	حبوبات، کنسروها و مواد غذایی خشک
کابینت زیر سینک	آسان	سطل زباله توکار و شوینده ها
کابینت گوشه	متوسط تا سخت	قابلمه های مهمانی و وسایلی که کمتر استفاده می کنید
کابینت های بالایی	متوسط	سرویس پارچ و لیوان، ظروف پذیرایی و برخی از وسایل برقی

نکته: در صورت نصب اکسسوری برای چیدمان کابینت گوشه، فضای داخلی آن بهینه و دسترسی به آن راحت خواهد بود.

اصول چیدمان آشپزخانه کوچک برای حداکثر بهره وری از فضا

شرط اول بهره وری حداکثری از فضا، طراحی متناسب کابینت با اندازه آشپزخانه و سپس استفاده هوشمندانه از فضای موجود است. چیدمان ال شکل و موازی برای آشپزخانه هایی با ابعاد پایین مناسب هستند که در کنار آن با رعایت اصول زیر می توانید بهترین بهره وری را داشته باشید:

• از کابینت های سوپری بلند برای قرار دادن مواد غذایی مانند حبوبات، چای، برنج، عسل، کنسرو و… استفاده کنید. این کابینت ها فضای خوبی در اختیار شما قرار می دهند و دسترسی به وسایل داخل آن ها نیز راحت است.
• قابلمه ها و ماهیتابه های خود را که به صورت روزمره از آن استفاده می کنید را در کشوی عمیق زیر گاز قرار دهید و از قرار دادن ظروف غیر ضروری خودداری کنید. 
• وسایل پرکاربرد را در نزدیک ترین محل به فضای پخت و پز قرار دهید. به عنوان مثال، بهترین فضا برای ادویه ها و ابزارهای آشپزی کشوی اول زیر اجاق گاز است.
• برای کابینت و کشو ها از اکسسوری آشپزخانه خارجی استفاده کنید تا علاوه بر بهینه سازی فضا، در حفظ آشپزخانه هم کمک کند.
• وسایل برقی که کمتر از آن ها استفاده می کنید را در کابینت های بالایی قرار دهید تا کابینت های زمینی برای وسایل مهم تر استفاده شوند. 
• از قرار دادن وسایل و دکورهای اضافی روی کابینت ها خودداری کنید.
• وسایل سنگین را در کابینت های زمینی قرار دهید تا دسترسی به آنها راحت و ایمن باشد.
• برای ظروفی که به ندرت از آن استفاده می کنید، مانند قابلمه های مهمانی، فضایی مستقل از ظروف روزمره در نظر بگیرید.
• پیش از چیدمان قابلمه در کابینت ظروفی که دیگر به آن نیاز ندارید و یا از آن استفاده نمی کنید را دور بیندازید.

اشتباهات رایج در چیدمان وسایل آشپزخانه که باید اصلاح شوند

تا این قسمت متوجه شدیم که دکوراسیون آشپزخانه فقط به زیبایی ظاهری آن محدود نمی شود و باید در کنار رعایت قواعدی مانند قانون مثلث کار، به نحوه چیدمان وسایل داخل کابینت نیز دقت کنیم. این مسئله نیز برای تنها مخصوص به آشپزخانه های کوچک نیست و حتی در ایده های طراحی دکوراسیون آشپزخانه بزرگ نیز باید به تمامی این نکات توجه کرد.

اشتباهات رایجی که هنگام چیدمان وسایل آشپزخانه باید اصلاح شوند، عبارتند از:

• • قرار دادن وسایل پرکاربرد در نقاط دور از دسترس: ظروف آشپزی مانند قابلمه و ماهیتابه، ابزار آلات مانند چاقوها، تخته برش و ادویه ها باید نزدیک محل پخت و پز باشند. 
  • شلوغ کردن صفحه کابینت با وسایل برقی یا تزئینی: قرار دادن وسایل اضافی روی جزیره یا کابینت ها باعث شلوغی و بی نظمی در آشپزخانه می شود.
  • فاصله بیش از حد یخچال، سینک و اجاق گاز: این سه جز باید در فاصله مناسب از هم باشند تا رفت و آمد و دسترسی به وسایل هنگام آشپزی راحت باشد.
  • قرار دادن وسایل سنگین در کابینت های هوایی: وسایل سنگین نظیر قابلمه ها، باید در کابینت های زمینی چیده شوند تا دسترسی به آن ها ساده و ایمن باشن.
  • قرار دادن سطل زباله در فضای آشپزخانه: این کار در کنار غیر بهداشتی بودن باعث ظاهر زشت و بوی نامطبوع در آشپزخانه می شود. برای جلوگیری از این مشکلات باید از سطل زباله های توکار و مخفی نزدیک به محل شست و شو (مانند کابینت زیر سینک) استفاده کرد.
  • استفاده مازاد از ظرفیت کابینت: شلوغ و سنگین کردن کابینت می تواند به مرور زمان کابینت شما را خراب کند. بهتر است وسایل را بر اساس میزان استفاده و وزن آن ها دسته بندی و برای استفاده بهینه تر فضا از اکسسوری داخل کابینت استفاده کنید.

 

سوالات متداول درباره چیدمان آشپزخانه